Skip to main content
< Alle onderwerpen

Werkgeluk en emoties

werkgeluk en emoties

Werkgeluk en emoties

Werkgeluk en emoties

Werkgeluk gaat over het regelmatig ervaren van positieve én negatieve emoties. Hoe zit dat nou precies met emoties, wat doen die met ons? En waarom horen emoties bij het werk?

 

Broaden & build-theorie

Onze emoties zijn in grote mate bepalend voor ons functioneren en presteren. Barbara Fredrickson is hoogleraar Psychologie aan de universiteit van North Carolina en werkt al twintig jaar aan haar broaden & build-theorie. In het kort gaat deze theorie erover dat het ervaren van positieve emoties zorgt dat je je meer openstelt (broaden) en meer bereid bent om nieuwe dingen uit te proberen. Positieve emoties zorgen ook voor groei (build), betere samenwerking en meer tolerantie ten opzichte van andere mensen. Het gaat daarbij uiteraard wel om echt gevoelde emoties, geen ‘tjakka!’ of fake-it-till-you-make-it-positiviteit. Door echte emoties te ervaren bouwen we een band op met andere mensen en dat vergroot onze overlevingskansen op de langere termijn.

 

Annie: ‘Er zijn toch ook van die onderzoeken die juist zeggen dat je moet faken, met glimlachen enzovoort, en dat je het dan echt gaat voelen?’

Er zijn mensen die zeggen dat je elke dag met een glimlach moet beginnen en dat dan alles goed komt. Heb jij het wel eens uitgeprobeerd? Bij ons werkt het in elk geval niet. Ook uit onderzoek blijkt dat het onderdrukken van negatieve emoties en net doen alsof je positief bent niet goed voor je zijn. Dat verhoogt je bloeddruk en hartslag. En mensen om je heen voelen het ook als iets niet echt is, ze worden er ongemakkelijk van. Dus nee, net doen alsof werkt niet. Wat niet wil zeggen dat je maar mee moet gaan met negativiteit. Soms kun je misschien wel meer je best doen om je beter te voelen of positievere woorden te gebruiken. Uiteindelijk maakt dat het leven wel leuker; voor jezelf en voor je omgeving. 

 

 Meer positieve dan negatieve emoties

Om te floreren, te presteren en werkgeluk te ervaren is het dus belangrijk dat je positieve emoties hebt. Maar het leven is natuurlijk niet alleen maar pret en jolijt. Er zijn ook minder leuke dingen, dus we ervaren ook negatieve emoties. Negatieve emoties hebben een grotere impact op ons, we ervaren ze intenser en onthouden ze ook langer. Psychologen noemen dat de negativity bias. Daarom hebben we méér positieve emoties nodig dan negatieve om dat in balans te brengen. Oftewel: tegenover een moment van frustratie moeten meerdere momenten van voldoening of plezier staan.

 

 Oefening

Hoeveel positieve en negatieve emoties ervaar jij op een dag? Houd het eens een tijdje bij en kijk dan ook naar de oorzaken. Door ermee bezig te zijn zul je zien dat je meer aandacht krijgt voor positieve emoties.

 

 Fight, flight, freeze versus de neocortex

Waar positieve emoties zorgen voor een verbreding van onze blik, zorgen negatieve emoties voor vernauwing. Angst, frustratie en boosheid eisen direct al onze breincapaciteit op en brengen ons in de fight-flight-freeze-modus van ons reptielenbrein. Deze modus zorgt ervoor dat we gelijk 100 procent aan staan. Dat is mooi, want het maakt dat we snel kunnen reageren en bijvoorbeeld kunnen wegspringen wanneer we een naderende auto te laat zien. Onze neocortex, het deel van onze hersenen waarmee we actief nadenken en plannen maken, wordt op dat moment uitgeschakeld. Nadenken over wegspringen of daar een strategie voor bedenken is nou eenmaal niet zo handig, dat duurt te lang. Op de korte termijn helpt ons reptielenbrein dus om te overleven. In andere situaties kan het ons ook in de weg zitten. Het zorgt er namelijk ook voor dat we minder goed in staat zijn om mogelijkheden, kansen en oplossingen te zien. Op het moment dat een collega een opmerking maakt die voelt als een persoonlijke aanval, gaat ons reptielenbrein ook aan. We reageren dan primair, schieten in de fight-flight-freeze-modus en zijn daardoor minder goed in staat de opmerking in het juiste perspectief te plaatsen. Het kost moeite om daaruit te komen, en onze neocortex weer ‘aan te zetten’. Het kan dan helpen om na te denken over de vraag: is het waar wat ik zie, denk en voel?

 

 Negatieve emoties helpen bij veranderen

Emoties als angst, frustraties en boosheid hebben nog een functie: ze kunnen verandering in gang zetten. Als we ons ‘prima’ voelen, zijn we minder bereid om dingen te verbeteren of anders te doen. Juist periodes van ongeluk leiden tot meer zelfkennis, veerkracht en daadkracht. Je kunt frustratie en boosheid dan ook zien als iets positiefs. Als er frustratie is, is er energie, die je kunt gebruiken om zaken aan te pakken, voor jezelf of voor je team. Vier dus die frustratie!

 

Je emoties leren kennen

Het kennen van je emoties is van groot belang. Hoe beter je je eigen emoties kent, zowel de positieve als de negatieve, hoe sterker en veerkrachtiger je wordt. Psychologen noemen dit ‘emotionele diversiteit’. Auteur Mark Manson vergelijkt dit met een aandelenportefeuille: diversifiëren is goed! [1] Een meer diverse portefeuille geeft minder risico. Zo is het ook met ons emotionele leven. Door al onze emoties, zowel de positieve als de negatieve, beter te kennen, en beter te weten wat de impact ervan is, kunnen we er beter mee omgaan.

 

Oefening

Nederlanders hebben gemiddeld 1,1 slechte dag per week op het werk, tegenover 3,6 goede dagen. Herken je dat? Hoeveel slechte dagen heb jij gemiddeld per week op je werk, zo’n dag waarop negatieve gevoelens de boventoon voeren? Waar komt dat door? Hoe ga je ermee om als je een slechte dag hebt? En hoeveel slechte dagen zijn voor jou acceptabel? En als je collega een slechte dag heeft, hoe ga je daar dan mee om?

 

Inhoudsopgave