Skip to main content
< Alle onderwerpen

Cultuur veranderen stap 1: gezamenlijke taal

cultuur veranderen stap 1

Cultuur veranderen stap 1

Cultuur veranderen: stap 1. Een gezamenlijke taal ontwikkelen: Of je nu je cultuur wilt veranderen of bijschaven of juist de bestaande cultuur wilt versterken, je moet altijd eerst weten wat je ermee wilt bereiken en kunnen uitleggen waarom de verandering nodig is om mensen mee te krijgen. Zonder de betrokkenheid van anderen in je organisatie gaat het niet lukken. En die betrokkenheid krijg je alleen als je dezelfde taal spreekt. Wanneer je dus wilt bouwen aan een positieve organisatiecultuur, moeten de betrokkenen weten wat dat is, weten wat werkgeluk is, waarom het belangrijk is, wie waarvoor verantwoordelijk is en welk gedrag bijdraagt aan een positieve werkcultuur.
Het ontwikkelen van een gemeenschappelijke taal betekent samen leren, met elkaar in gesprek gaan en betekenis geven aan het doel dat je wilt bereiken. Ook hebben betrokkenen de juiste tools en vaardigheden nodig om mee te kunnen veranderen. Als culture agent voorzie je hierin door bijvoorbeeld bijeenkomsten te organiseren en presentaties te geven. Storytelling is hier een goed hulpmiddel bij.

 

Storytelling bij een verandertraject

De directeur van een organisatie op het gebied van infrastructuur wilde dat het waarom van een cultuurverandering bij al zijn medewerkers goed tussen de oren kwam. In een eerder traject hadden we hem laten zien hoe krachtig communicatie via verhalen is. Zijn vraag was of we een vergelijkbaar traject ook konden inzetten om de nieuwe toekomstvisie organisatiebreed te delen. Mensen moesten snappen wat er op hen afkwam, hun werkzaamheden anders gaan zien en hun gedrag daarop aanpassen. Veel medewerkers waren murw en ongelukkig geworden van de veranderingen die ze al jaren ‘ondergingen’ en moesten weer lol in hun werk krijgen, hun vakmanschap tonen en van daaruit gaan samenwerken. De directeur wilde hierin het voortouw nemen en het goede voorbeeld geven. Hij was zich bewust van het feit dat zijn manier van vertellen zou bepalen of mensen wilden meedoen. Daarom ruimden we samen met hem in zijn presentatie een prominente plek in voor persoonlijke microstories, verhalen die de visie concreet maakten. De voorbereiding nam een paar dagen in beslag, maar met resultaat. Na afloop van zijn presentatie belde hij ons. ‘Het was een succes, mensen waren echt geraakt!’ Dat is wat verhalen doen: emoties oproepen, verbinden en geluksmomenten creëren.

 

Kracht van verhalen

Al vanaf de oertijd communiceren mensen via verhalen. Feiten kunnen we zo veel beter onthouden. Op ons werk komt ontzettend veel informatie op ons af. Om in al dat communicatiegeweld te zorgen dat de boodschap die jij als leidinggevende hebt blijft hangen, verpak je die het best als verhaal. Door ervaringen en emoties aan je informatie te plakken kan andermans brein het beter verwerken en vasthouden. Onder invloed van verhalen produceren we namelijk oxytocine, het hormoon waarmee we ons met anderen verbinden. Zo kunnen we de ideeën van andermans verhaal gemakkelijker omzetten in eigen ideeën en ervaringen. Dat heet neurologisch koppelen. Een andere reden waarom we informatie via verhalen beter opslaan, is dat bij het verwerken van droge feiten slechts twee delen van het brein actief zijn, terwijl een goed verteld verhaal veel meer breindelen activeert.

Annie: ‘Is storytelling een talent of kan iedereen een goede verhalenverteller worden?’
Iedereen kan vertellen. Het zit in onze natuur en we zijn ermee opgegroeid. Het kan wel zijn dat je het in je volwassen leven te weinig doet en dat je meer moet oefenen. Een eerste stap is begrijpen hoe een verhaal is opgebouwd. Door naar voorbeelden van andere verhalenmakers te kijken kun je veel leren. Iedere film, elk sprookje, ieder boek, elke pakkende TED Talk, elke boeiende presentatie en elke goed vertelde anekdote heeft bepaalde kenmerken. Analyseer een tijdje de boeken die je leest, de films die je bekijkt, de goede presentaties die je ziet. Welke elementen herken je? Wie is de hoofdpersoon, wat is zijn doel en wat moet hij overwinnen? Hoe slaagt hij daar ten slotte in en door wie of wat wordt hij geholpen?

 

Kenmerken van een goed verhaal

Een goed verhaal:
1. is een waarachtig verhaal. Niet ieder detail hoeft letterlijk waar te zijn, maar het geheel, de rode draad moet kloppen;
2. is opgebouwd uit een aantal vaste elementen. Een goed verhaal heeft altijd een hoofdpersoon, een einddoel en een tegenslag die wordt overwonnen (oftewel de ommekeer of wending in een verhaal);
3. verbindt mensen en heeft een hoge doorvertelfactor. Toehoorders herkennen zich, voegen er eigen ervaringen aan toe en vertellen het verder;
4. is menselijk. Een voorbeeld geven van een persoonlijke uitdaging, worsteling of iets wat je hebt overwonnen, maakt je verhaal geloofwaardig en authentiek;
5. is beeldend. De verteller schetst plaatjes in het hoofd van de toehoorders. Praten in beelden leidt tot een beter begrip. Mensen verwerken beelden namelijk zestig keer sneller dan tekst.

 

 

Inhoudsopgave